Rysperydon - działanie, dawki i recepta
Rysperydon należy do neuroleptyków II generacji, ale przy wyższych dawkach zachowuje się jak lek klasyczny. Poniżej moce zarejestrowane w Polsce, wskazania, objawy niepożądane zależne od dawki i sposób uzyskania e-recepty.
Jak działa rysperydon
Rysperydon blokuje receptory dopaminowe D2 i serotoninowe 5-HT2A. Przy niskich i średnich dawkach przewaga blokady serotoninowej sprawia, że objawy pozapiramidowe pojawiają się rzadko. Powyżej pewnego progu, zwykle w okolicy 6 mg na dobę, blokada dopaminowa dominuje i profil leku upodabnia się do neuroleptyków I generacji. To dlatego przy rysperydonie mówi się o działaniu zależnym od dawki częściej niż przy innych lekach z tej grupy.
Uspokojenie i redukcja pobudzenia następują szybko. Objawy wytwórcze, czyli urojenia i omamy, ustępują stopniowo przez kilka tygodni. Skuteczność ocenia się po kilku tygodniach stałej dawki, a nie po pierwszych dniach.
Postacie i moce zarejestrowane w Polsce
| Postać | Moce | Uwagi |
|---|---|---|
| Tabletki powlekane | 0,5, 1, 2, 3, 4, 6 mg | raz lub dwa razy na dobę, dawka zwiększana stopniowo |
| Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej | 1, 2 mg | rozpuszczają się na języku, bez popijania |
| Roztwór doustny | 1 mg/ml | pozwala na precyzyjne dawki ułamkowe |
| Zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu | 25, 37,5, 50, 75, 100 mg | podawana w placówce co kilka tygodni, poza trybem teleporady |
Dane o postaciach i mocach pochodzą z Rejestru Produktów Leczniczych. Dawkę ustala lekarz.
Wskazania
- Schizofrenia u dorosłych i u młodzieży, leczenie epizodu oraz podtrzymywanie efektu.
- Epizody maniakalne o nasileniu umiarkowanym lub ciężkim w chorobie afektywnej dwubiegunowej.
- Krótkotrwałe leczenie utrzymującej się agresji w otępieniu typu alzheimerowskiego, gdy inne metody zawiodły, oraz w zaburzeniach zachowania u dzieci i młodzieży. W obu przypadkach leczenie jest ograniczone czasowo.
Ostrożnie u osób starszych z otępieniem. Stosowanie leków przeciwpsychotycznych w tej grupie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem incydentów naczyniowo-mózgowych i zgonu. Dlatego wskazanie jest ograniczone do krótkiego leczenia utrzymującej się agresji, po nieskuteczności innych metod, i wymaga regularnej oceny lekarza.
Objawy niepożądane
- Bardzo częste. Parkinsonizm polekowy, sedacja, bezsenność, bóle głowy.
- Częste. Akatyzja, drżenie, zawroty głowy, wzrost masy ciała, zwiększony apetyt, zaparcia, spadki ciśnienia przy wstawaniu, tachykardia.
- Hiperprolaktynemia. Rysperydon podnosi stężenie prolaktyny najsilniej spośród neuroleptyków II generacji. Skutkiem bywają zaburzenia miesiączkowania, mlekotok, ginekomastia i spadek libido.
- Rzadkie, ale poważne. Późne dyskinezy przy długim leczeniu, złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki.
Objawy pozapiramidowe zależą od dawki i to jest praktyczna wskazówka: ich pojawienie się bywa sygnałem, że dawkę trzeba zweryfikować, a nie powodem do samodzielnego odstawienia leku.
Interakcje i alkohol
Rysperydon jest metabolizowany przez enzym CYP2D6. Leki hamujące ten enzym, w tym paroksetyna i fluoksetyna, podnoszą jego stężenie we krwi. Karbamazepina i inne induktory enzymatyczne działają odwrotnie i mogą osłabić efekt leczenia. Łączenie z lekami obniżającymi ciśnienie nasila hipotonię, a z lekami wydłużającymi odstęp QT wymaga ostrożności.
Alkohol nasila sedację i zaburzenia koordynacji, dlatego nie zaleca się jego picia w trakcie leczenia.
Ile kosztuje rysperydon
Cena zależy od preparatu, mocy, wielkości opakowania i refundacji. Sprawdzisz ją w aptece lub w wykazie leków refundowanych. Konsultacja psychiatryczna w naszym serwisie kosztuje 250 zł, a kontynuacja leczenia 199 zł, i nie obejmuje ceny leku.
Jak uzyskać e-receptę na rysperydon
- Wypełniasz wywiad: rozpoznanie, dotychczasowa dawka, tolerancja leczenia, inne leki
- Opłacasz konsultację psychiatryczną, 250 zł, kontynuacja leczenia 199 zł
- Lekarz sprawdza historię leczenia w Internetowym Koncie Pacjenta i ocenia interakcje
- Przy pozytywnej decyzji kod e-recepty trafia na Twój e-mail
- Przy odmowie z przyczyn medycznych otrzymujesz zwrot opłaty
Zgłoś w wywiadzie objawy sztywności, drżenia lub niepokoju ruchowego, jeśli występują. To informacja, która wpływa na decyzję o dawce.
Zamów konsultację w sprawie rysperydonu
Wypełnij wywiad medyczny. Psychiatra oceni wniosek po sprawdzeniu historii leczenia i zdecyduje o e-recepcie.
Zamów konsultacjęNajczęstsze pytania
Czy rysperydon jest na receptę?
Tak, wyłącznie na receptę. Wszystkie preparaty rysperydonu w Rejestrze Produktów Leczniczych mają kategorię dostępności Rp.
W jakich dawkach dostępny jest rysperydon?
W tabletkach powlekanych 0,5, 1, 2, 3, 4 i 6 mg, w tabletkach rozpadających się w jamie ustnej 1 i 2 mg oraz w roztworze doustnym 1 mg/ml. Dawkę dobiera lekarz.
Dlaczego po rysperydonie pojawia się sztywność mięśni?
To objaw pozapiramidowy wynikający z blokady receptorów dopaminowych. Przy rysperydonie zależy on od dawki i nasila się powyżej około 6 mg na dobę. Zgłoś go lekarzowi, bo reaguje się na niego korektą dawki lub lekiem osłaniającym.
Czy rysperydon podnosi prolaktynę?
Tak, spośród neuroleptyków II generacji robi to najsilniej. Skutkiem mogą być zaburzenia miesiączkowania, mlekotok, ginekomastia i spadek libido. Te objawy zgłasza się lekarzowi, bo bywają powodem zmiany leku.
Czy rysperydon powoduje tycie?
Wzrost masy ciała należy do częstych działań niepożądanych, choć jest mniejszy niż przy olanzapinie. W trakcie leczenia kontroluje się wagę oraz parametry metaboliczne.
- Charakterystyki Produktów Leczniczych, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL)
- pacjent.gov.pl, e-recepta i Internetowe Konto Pacjenta
Materiał informacyjny, nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoczęciu, zmianie lub przerwaniu leczenia decyduje lekarz na podstawie indywidualnej oceny. W kryzysie psychicznym zadzwoń pod numer 116 123 lub 112.