Olanzapina - działanie, dawki i recepta
Olanzapina to jeden z najczęściej przepisywanych neuroleptyków II generacji. Skuteczna, ale z wyraźnym wpływem na masę ciała i metabolizm. Poniżej moce zarejestrowane w Polsce, wskazania, objawy niepożądane i sposób uzyskania e-recepty.
Jak działa olanzapina
Olanzapina blokuje receptory dopaminowe i serotoninowe, a przy tym silnie oddziałuje na receptory histaminowe H1 i muskarynowe. Blokada H1 odpowiada za senność i wzrost apetytu, a blokada muskarynowa za suchość w ustach i zaparcia. Działanie przeciwpsychotyczne jest wyraźne i przewidywalne, co tłumaczy pozycję tego leku w leczeniu schizofrenii.
Uspokojenie i poprawa snu pojawiają się szybko, w ciągu pierwszych dni. Ustępowanie urojeń i omamów zajmuje od jednego do kilku tygodni, a pełną skuteczność ocenia się po około sześciu tygodniach stałej dawki.
Postacie i moce zarejestrowane w Polsce
| Postać | Moce | Uwagi |
|---|---|---|
| Tabletki i tabletki powlekane | 2,5, 5, 7,5, 10, 15, 20 mg | zwykle raz na dobę, niezależnie od posiłku |
| Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej | 5, 7,5, 10, 15, 20 mg | rozpuszczają się na języku, przydatne przy trudnościach z połykaniem |
| Kapsułki twarde | 5, 7,5, 10 mg | alternatywna postać doustna |
| Postacie do wstrzykiwań | 10 mg oraz 210, 300 i 405 mg o przedłużonym uwalnianiu | stosowane pod nadzorem w placówce, nie w trybie teleporady |
Zestawienie na podstawie Rejestru Produktów Leczniczych. Dawkę ustala lekarz.
Wskazania
- Schizofrenia. Leczenie epizodu oraz podtrzymywanie efektu u osób, które zareagowały na leczenie.
- Epizod maniakalny o nasileniu umiarkowanym lub ciężkim.
- Zapobieganie nawrotom w chorobie afektywnej dwubiegunowej u pacjentów, u których olanzapina była skuteczna w leczeniu manii.
Objawy niepożądane
- Bardzo częste. Przyrost masy ciała, senność, wzrost stężenia prolaktyny, wzrost lipidów.
- Częste. Zwiększony apetyt, zawroty głowy, suchość w ustach, zaparcia, obrzęki, spadki ciśnienia przy wstawaniu, wzrost aktywności enzymów wątrobowych.
- Istotne metabolicznie. Wzrost stężenia glukozy, ryzyko rozwoju cukrzycy, zwłaszcza przy współistniejącej otyłości.
- Rzadkie. Objawy pozapiramidowe, drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny.
Przyrost masy ciała przy olanzapinie jest większy niż przy pozostałych neuroleptykach II generacji i pojawia się głównie w pierwszych miesiącach. Z tego powodu w trakcie leczenia mierzy się wagę, obwód talii, glukozę i lipidy, a przy dużym przyroście rozważa się zmianę leku.
Interakcje i alkohol
Olanzapina jest metabolizowana głównie przez enzym CYP1A2. Dym tytoniowy indukuje ten enzym, więc u osób palących stężenie leku bywa niższe, a rzucenie palenia potrafi je podnieść i nasilić działania niepożądane. Fluwoksamina hamuje CYP1A2 i podnosi stężenie olanzapiny. Karbamazepina działa odwrotnie i je obniża.
Alkohol nasila sedację i spadki ciśnienia, dlatego nie zaleca się jego picia w trakcie leczenia.
Zgłoś lekarzowi rzucenie palenia. Zmiana nawyku tytoniowego wpływa na stężenie olanzapiny we krwi i bywa powodem, dla którego dotychczasowa dawka nagle zaczyna działać silniej. To realna interakcja, którą łatwo przeoczyć.
Ile kosztuje olanzapina
Cena zależy od preparatu, mocy i refundacji. Sprawdzisz ją w aptece lub w wykazie leków refundowanych. Konsultacja psychiatryczna w naszym serwisie kosztuje 250 zł, a kontynuacja leczenia 199 zł, i nie obejmuje ceny leku.
Jak uzyskać e-receptę na olanzapinę
- Wypełniasz wywiad: rozpoznanie, dotychczasowa dawka, choroby współistniejące, inne leki
- Opłacasz konsultację psychiatryczną, 250 zł, kontynuacja leczenia 199 zł
- Lekarz weryfikuje historię leczenia w Internetowym Koncie Pacjenta
- Przy pozytywnej decyzji dostajesz kod e-recepty na e-mail
Zamów konsultację w sprawie olanzapiny
Wypełnij wywiad medyczny. Lekarz oceni wniosek i zdecyduje o wystawieniu e-recepty. Kod dostaniesz na e-mail.
Zamów konsultacjęNajczęstsze pytania
Czy olanzapina jest na receptę?
Tak, wyłącznie na receptę. Wszystkie doustne preparaty olanzapiny w Rejestrze Produktów Leczniczych mają kategorię dostępności Rp.
W jakich dawkach występuje olanzapina?
W tabletkach 2,5, 5, 7,5, 10, 15 i 20 mg, w tabletkach rozpadających się w jamie ustnej od 5 do 20 mg oraz w kapsułkach 5, 7,5 i 10 mg. Dawkę ustala lekarz.
Dlaczego po olanzapinie przybiera się na wadze?
Olanzapina blokuje receptory histaminowe i serotoninowe związane z regulacją apetytu, przez co zwiększa łaknienie i zmienia gospodarkę lipidową. Przyrost jest największy w pierwszych miesiącach leczenia, dlatego kontroluje się wtedy wagę, glukozę i lipidy.
Czy olanzapina usypia?
Tak, senność należy do bardzo częstych działań niepożądanych. Z tego powodu lek zwykle przyjmuje się wieczorem, a w pierwszych dniach leczenia trzeba zachować ostrożność przy prowadzeniu pojazdów.
Czy rzucenie palenia wpływa na leczenie olanzapiną?
Tak. Dym tytoniowy przyspiesza metabolizm olanzapiny, więc po rzuceniu palenia jej stężenie we krwi rośnie i ta sama dawka może działać silniej. Zmianę nawyku zgłoś lekarzowi prowadzącemu.
- Charakterystyki Produktów Leczniczych, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL)
- pacjent.gov.pl, e-recepta i Internetowe Konto Pacjenta
Materiał informacyjny, nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoczęciu, zmianie lub przerwaniu leczenia decyduje lekarz na podstawie indywidualnej oceny. W kryzysie psychicznym zadzwoń pod numer 116 123 lub 112.